VẠCH TRẦN LUẬN ĐIỆU LỢI DỤNG VĂN HOÁ ĐỂ PHỦ NHẬN DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM

Gần đây, trên trang baotiengdan, Hoàng Quốc Dũng đã đăng bài viết với tựa đề“Vấn đề của chúng ta không chỉ nằm ở thể chế”. Nội dung bài viết mang tính quy chụp khi khi cho rằng: “Văn hoá và đặc điểm của hệ thống chính trị đã vô hiệu hoá những điều kiện để dân chủ có thể hình thành ở Việt Nam”. Đây là thủ đoạn đánh tráo giữa hiện tượng và bản chất, xuyên tạc văn hoá, bóp méo bản chất hệ thống chính trị, phủ nhận những điều kiện và thành tựu phát triển dân chủ ở Việt Nam.

Thứ nhất, quy kết, xuyên tạc bản chất văn hoá dân tộc để phủ nhận nền tảng dân chủ ở Việt Nam

Có thể thấy, việc Hoàng Quốc Dũng quy kết văn hoá Việt Nam là lực cản của dân chủ là một sự xuyên tạc đầy định kiến, là cách lập luận thiếu cơ sở khoa học, bởi nó đánh tráo giữa hiện tượng cá biệt với bản chất phổ quát. Trong suốt chiều dài lịch sử, văn hoá dân tộc ta luôn đề cao tinh thần cộng đồng, ý thức trách nhiệm xã hội và tư tưởng “lấy dân làm gốc”. Ngay từ thời phong kiến, quan niệm “ý dân là ý trời” đã được coi trọng. Đến thời đại Hồ Chí Minh, tư tưởng ấy được nâng lên tầm cao mới với khẳng định rõ ràng: “Dân là chủ và dân làm chủ”. Những giá trị đó cho thấy, văn hoá Việt Nam không hề đối lập với dân chủ, mà chính là nền tảng bền vững để xây dựng và phát triển một nền dân chủ phù hợp với điều kiện lịch sử  xã hội của đất nước.

Việc gán ghép rằng văn hoá Việt Nam mang tính “phục tùng”, “ngại thay đổi” để rồi kết luận nó cản trở dân chủ thực chất là cách nhìn áp đặt, máy móc theo khuôn mẫu phương Tây. Dân chủ không phải là sản phẩm độc quyền của bất kỳ mô hình nào, càng không thể đo bằng một thước đo duy nhất. Thực tiễn ở Việt Nam cho thấy, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa đang từng bước được hoàn thiện, với quyền làm chủ của nhân dân được thể hiện ngày càng rõ nét qua nhiều hình thức phong phú, từ dân chủ đại diện đến dân chủ trực tiếp ở cơ sở.

Thứ hai, bóp méo bản chất hệ thống chính trị, phủ nhận những điều kiện và thành tựu phát triển dân chủ ở Việt Nam

Trước hết, cần khẳng định rằng, hệ thống chính trị Việt Nam do Đảng Cộng sản lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ, đây là mô hình đã được kiểm nghiệm qua lịch sử đấu tranh giành độc lập, thống nhất và xây dựng đất nước. Thực tế đã chứng minh, quyền dân chủ của người dân ngày càng được mở rộng và bảo đảm thực thi bằng hệ thống pháp luật.

Hơn nữa, Hiến pháp năm 2013 khẳng định rõ các quyền cơ bản của công dân như tự do ngôn luận, tự do báo chí, quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội. Các kỳ bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp được tổ chức công khai, minh bạch với tỷ lệ cử tri tham gia rất cao (thường trên 95%). Hàng triệu ý kiến đóng góp của nhân dân vào các dự thảo luật, chính sách đã được tiếp thu, chỉnh sửa, đó là minh chứng sinh động cho việc dân chủ không chỉ tồn tại trên giấy tờ mà đang vận hành trong thực tiễn. Nếu “điều kiện dân chủ bị vô hiệu hoá” như luận điệu nêu ra, thì không thể có những kết quả rõ ràng như cải cách hành chính, công khai ngân sách, đối thoại chính sách hay cơ chế giám sát, phản biện xã hội ngày càng được mở rộng. Những thành tựu đó cho thấy hệ thống chính trị Việt Nam không phải là lực cản, mà là nhân tố tổ chức và bảo đảm cho dân chủ phát triển theo hướng ổn định, phù hợp với điều kiện quốc gia.

Thứ ba, cố tình đánh đồng dân chủ với đa nguyên, đa đảng theo mô hình phương Tây, từ đó phủ nhận con đường riêng của Việt Nam

Luận điệu trên cố tình đánh đồng dân chủ với đa nguyên, đa đảng theo mô hình phương Tây, từ đó phủ nhận con đường riêng của Việt Nam. Thực tiễn thế giới cho thấy, không ít nước theo mô hình đa đảng nhưng vẫn rơi vào khủng hoảng chính trị, chia rẽ xã hội, thậm chí xung đột kéo dài. Điều đó chứng tỏ dân chủ không chỉ là hình thức tổ chức quyền lực, mà còn phụ thuộc vào hiệu quả quản trị và sự đồng thuận xã hội.

Ở Việt Nam, sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản là nhân tố bảo đảm định hướng phát triển ổn định, tránh rơi vào tình trạng “dân chủ hình thức” hoặc bị các nhóm lợi ích thao túng. Đồng thời, Đảng luôn tự đổi mới, chỉnh đốn, tăng cường kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, những yếu tố cốt lõi để củng cố niềm tin của nhân dân và nâng cao chất lượng dân chủ.

Tóm lại, luận điệu “Văn hoá và đặc điểm của hệ thống chính trị đã vô hiệu hoá những điều kiện để dân chủ có thể hình thành ở Việt Nam” là sai lầm cả về lý luận lẫn thực tiễn. Nó cố tình bóp méo bản chất văn hoá dân tộc, phủ nhận những thành tựu dân chủ đã đạt được, đồng thời áp đặt một cách nhìn phiến diện về mô hình phát triển. Nhận diện và bác bỏ những luận điệu sai trái như trên không chỉ góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng, mà còn củng cố niềm tin vào con đường phát triển đúng đắn mà Việt Nam đã và đang kiên định lựa chọn./.