CẦN NHÌN NHẬN ĐÚNG BẢN CHẤT CÔNG TÁC PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG Ở VIỆT NAM

Trên trang Vietnamthoibao, Nguyễn Nam đăng bài viết với tiêu đề “Giải pháp lâu dài cho kiểm soát tham nhũng”, trong đó cho rằng công tác phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam chủ yếu mới dừng ở xử lý những vụ việc đã xảy ra, chưa giải quyết được nguyên nhân, điều kiện làm phát sinh tham nhũng; các biện pháp hiện nay chỉ mang tính tình thế, “xử lý phần ngọn”, chưa có giải pháp căn cơ, lâu dài. Cách lập luận này đã tuyệt đối hóa một mặt của vấn đề, tách rời giữa phòng ngừa, phát hiện, xử lý và hoàn thiện thể chế, từ đó đưa ra nhận định phiến diện, sai lệch về thực tiễn phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam. Cần được nhận diện rõ và bác bỏ trên cả phương diện lý luận và thực tiễn.

Thứ nhất, phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam là quá trình tổng thể, kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa, phát hiện, xử lý và khắc phục nguyên nhân, điều kiện phát sinh tham nhũng, không phải chỉ là xử lý những vụ việc đã xảy ra.

Tham nhũng là hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi. Do đó, kiểm soát tham nhũng phải được tiến hành trên toàn bộ quá trình thực thi quyền lực, từ thiết lập thể chế, phân định thẩm quyền, công khai, minh bạch hoạt động công vụ đến kiểm tra, giám sát, phát hiện và xử lý vi phạm. Không thể phòng ngừa tham nhũng bằng cách chỉ trông chờ vào việc không để xảy ra sai phạm; cũng không thể xử lý hiệu quả tham nhũng nếu thiếu cơ chế kiểm soát quyền lực và khắc phục những sơ hở trong quản lý.

Điều này được thể hiện rõ trong Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018: phạm vi điều chỉnh bao gồm phòng ngừa, phát hiện tham nhũng, xử lý tham nhũng và hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống tham nhũng. Hệ thống pháp luật đồng thời quy định nhiều cơ chế phòng ngừa như công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị; kiểm soát xung đột lợi ích; kiểm soát tài sản, thu nhập; chuyển đổi vị trí công tác; trách nhiệm của người đứng đầu; thanh tra, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình. Như vậy, xét ngay trên phương diện pháp lý, không có cơ sở để quy kết công tác phòng, chống tham nhũng chỉ tập trung vào xử lý sai phạm sau khi đã xảy ra.

Thực tiễn những năm gần đây cũng cho thấy, cách tiếp cận của Việt Nam không dừng ở xử lý vụ án. Năm 2025, các cơ quan chức năng tiếp tục đồng thời đẩy mạnh phát hiện, xử lý các vụ án, vụ việc và rà soát những bất cập về cơ chế, chính sách, giám định, định giá, thu hồi tài sản; Ban Chỉ đạo Trung ương cũng yêu cầu rà soát các chủ trương, chính sách về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực chưa được thể chế hóa. Theo thông tin được Ban Nội chính Trung ương công bố tại Phiên họp thứ 28 của Ban Chỉ đạo Trung ương, đến giữa năm 2025, tổng số tiền đã thu hồi từ các vụ án, vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo từ khi thành lập đạt hơn 103.854 tỷ đồng, tương đương 51,57%; riêng trong giai đoạn thi hành án dân sự đã thu hồi gần 7.000 tỷ đồng. Đây là những kết quả cho thấy quá trình xử lý tham nhũng gắn với khắc phục hậu quả, thu hồi tài sản và hoàn thiện cơ chế kiểm soát chứ không đơn thuần là “xử lý phần ngọn”.

Thứ hai, giải pháp lâu dài cho kiểm soát tham nhũng ở Việt Nam được triển khai theo hướng kiểm soát quyền lực, hoàn thiện thể chế, tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và xử lý nghiêm vi phạm; vì vậy, không thể lấy việc tham nhũng vẫn còn xảy ra để phủ nhận hiệu quả của cả hệ thống phòng, chống tham nhũng.

Tham nhũng gắn với sự lạm dụng quyền lực vì lợi ích cá nhân. Do đó, giải pháp căn cơ phải tác động vào chính những điều kiện tạo ra khả năng lạm dụng quyền lực. Kiểm soát quyền lực phải được thực hiện trong toàn bộ chu trình: Quyền lực được trao như thế nào, thẩm quyền được phân định ra sao, quyết định được kiểm tra bằng cơ chế nào, tài sản và lợi ích liên quan được kiểm soát thế nào, trách nhiệm được xác định và xử lý ra sao khi có vi phạm. Cùng với đó là hoàn thiện pháp luật, thu hẹp khoảng trống quản lý, tăng tính minh bạch, nâng cao trách nhiệm giải trình và hiệu quả giám sát.

Thực tế hoàn thiện pháp luật những năm qua cho thấy, đây không phải là những giải pháp mang tính tình thế. Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 đã mở rộng và cụ thể hóa các cơ chế kiểm soát tài sản, thu nhập, trách nhiệm người đứng đầu, phòng ngừa xung đột lợi ích và từng bước mở rộng phạm vi phòng, chống tham nhũng ra khu vực ngoài nhà nước. Đến năm 2025, Quốc hội tiếp tục thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng; luật mới có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Việc tiếp tục sửa đổi pháp luật cho thấy kiểm soát tham nhũng được đặt trong quá trình hoàn thiện thể chế thường xuyên, phù hợp với những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn.

Mặt khác, cần bác bỏ cách suy diễn rằng “tham nhũng vẫn còn xảy ra” đồng nghĩa với “không kiểm soát được tham nhũng”. Đây là sự đánh đồng giữa mục tiêu lâu dài và kết quả tuyệt đối. Trong bất kỳ hệ thống quản trị nào, việc còn phát sinh vi phạm không thể tự nó chứng minh rằng các cơ chế phòng ngừa, phát hiện và xử lý không có tác dụng. Tiêu chí thực chất phải là khả năng ngăn ngừa, phát hiện, xử lý, thu hồi tài sản, xác định trách nhiệm và khắc phục những sơ hở tạo điều kiện cho vi phạm. Chính vì vậy, việc phát hiện nhiều vụ án tham nhũng trong những năm qua cần được nhìn nhận đồng thời ở hai phương diện: Đó là dấu hiệu cho thấy vẫn còn nguy cơ tham nhũng cần tiếp tục kiểm soát, nhưng cũng cho thấy cơ chế phát hiện, điều tra, xử lý và kiểm soát quyền lực đang được vận hành.

Tóm lại, kiểm soát tham nhũng là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, không thể giải quyết bằng một biện pháp đơn lẻ và cũng không thể đánh giá bằng tiêu chí tuyệt đối rằng phải “không còn bất kỳ vụ việc nào” mới được coi là hiệu quả. Vấn đề có ý nghĩa quyết định là không ngừng hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực, bảo đảm công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, kiểm soát tài sản, thu nhập, nâng cao hiệu quả giám sát và xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm. Đó mới là cách tiếp cận đúng và khách quan về công tác phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay./.

Bình luận bằng tài khoản Facebook

4 thoughts on “CẦN NHÌN NHẬN ĐÚNG BẢN CHẤT CÔNG TÁC PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG Ở VIỆT NAM”

  • 26 Tháng 10, 2026 at 8:52 sáng
    Permalink

    Giải pháp lâu dài cho kiểm soát tham nhũng ở Việt Nam được triển khai theo hướng kiểm soát quyền lực, hoàn thiện thể chế, tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và xử lý nghiêm vi phạm. Vì vậy, không thể lấy việc tham nhũng vẫn còn xảy ra để phủ nhận hiệu quả của cả hệ thống phòng, chống tham nhũng.

    Reply
  • 27 Tháng 10, 2026 at 7:00 sáng
    Permalink

    Kiểm soát tham nhũng là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, không thể giải quyết bằng một biện pháp đơn lẻ và cũng không thể đánh giá bằng tiêu chí tuyệt đối rằng phải “không còn bất kỳ vụ việc nào” mới được coi là hiệu quả.

    Reply
  • 27 Tháng 10, 2026 at 10:16 sáng
    Permalink

    Cần kiên quyết đấu tranh, phản bác sự xuyên tạc của Nguyễn Nam và đồng bọn.

    Reply
  • 28 Tháng 10, 2026 at 7:07 sáng
    Permalink

    Kiểm soát tham nhũng là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, không thể giải quyết bằng một biện pháp đơn lẻ và cũng không thể đánh giá bằng tiêu chí tuyệt đối rằng phải “không còn bất kỳ vụ việc nào” mới được coi là hiệu quả.

    Reply

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.